Zgrada Ante Štambuka, objekat visoke ambijentalne i dokumentarne vrijednosti na uglu Titove ulice

"101. MEDIJSKA PRIČA O NACIONALNIM SPOMENICIMA U SARAJEVU"

Zgrada Ante Štambuka, objekat visoke ambijentalne i dokumentarne vrijednosti na uglu Titove ulice

22.03.2018 - 12:28
Ostalo

Povijesna građevina, Zgrada Ante Štambuka smještena je na uglu ulica Titova i Kulovića broj 8 u Sarajevu. Ovaj objekat ima visoku ambijentalnu i dokumentarnu vrijednost vezanu za austrougarski period na ovim prostorima i pripada jednoj od najznačajnijih gradskih ambijentalnih cjelina, Titovoj ulici.

Titova ulica u Sarajevu razvila se trasom puta koji je formiran još tokom rimskog doba. U osmanskom periodu nije predstavljala jedinstvenu saobraćajnicu, nego je bila podijeljena na nekoliko dionica, od kojih je svaka imala zasebno ime.

Dionica Titove ulice, istočno od Narodne banke pa do Gazi Husrev-begova hamama, gdje je smještena Zgrada Ante Štambuka, u tom periodu nazivala se Ćemaluša mahala i sokak.

To ime je dobila po hodži Kemaludinu (Ćemaludinu) koji je u prvoj polovini 16. vijeka sagradio džamiju na mjestu današnjeg nebodera u ulici Ferhadija, a taj naziv će ostati nepromijenjen sve do 1914. godine.

Zgrada Ante Štambuka izgrađena je tokom prve decenije 20. vijeka, u završnoj fazi austrougarskog perioda kada je u Sarajevu izgrađen veći broj objekata u duhu secesije.

Vlasnik parcele na kojoj je izveden objekat, do 1903. godine je bio Karl Holzer, kada od njega nekretninu kupuje Ante Štambuk.

Projekat zgrade je izrađen od strane Josipa Vancaša 1905. godine, a objekat je izveden po izmijenjenom projektu iz 1907. godine. Projektant se prilikom izrade prvobitnog projekta pridržavao građevinskog reda iz 1893. godine, kojim je bila propisana gradnja u Ćemaluši ulici spratnosti prizemlje i dva sprata.

Izmjenama iz 1907. godine na prvom spratu je predviđen prostor Društvenih prostorija hrvatskog kluba. Radeći ovu izmjenu, Vancaš objektu dodaje još jednu etažu, kao i mansardu usmjerenu ka današnjoj Titovoj ulici.

Tokom I svjetskog rata, 1917. godine, vlasnik Ante Štambuk prodaje stambeno-poslovni objekat porodici Peško. U periodu između dva svjetska rata, 1933. godine porodica Peško prodaje zgradu porodici Trebić.

Tokom Drugog svjetskog rata nisu zabilježena posebna oštećenja na objektu, a početkom šezdesetih godina 20. stoljeća objekat je nacionalizovan, ali ne mijenja svoju poslovno-stambenu funkciju.

Za vrijeme agresije na BiH (1992.-95.) fasadne plohe objekta su oštećene usljed granatiranja, ali nije došlo do oštećenja koja bi mogla ugroziti stabilnost konstrukcije objekta.

Godine 2006. izvršeni su konzervatorsko-restauratorski radovi na uličnim fasadama, a objekat i danas ima poslovno-stambenu funkciju.

Zgrada Ante Štambuka smatra se objektom visoke ambijentalne i dokumentarne vrijednosti vezan za austrougarski period – pripada jednoj od najznačajnijih gradskih ambijentalnih cjelina – Titovoj ulici u Sarajevu.

Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika je 2010. godine ovu historijsku građevinu proglasilo nacionalnim spomenikom BiH.

Ovaj spomenik jedan je od 101. nacionalnog spomenika koji se nalazi na području Sarajeva. Priče o tim spomenicima dio su projekta "101. medijska priča o nacionalnim spomenicima u Sarajevu" kojeg provodi Udruženje "Bosanski stećak" s ciljem promocije kulturno-historijskog nasljeđa Bosne i Hercegovine.

Projekat podržava:

BNN.BA