Zgrada nekadašnjeg Penzionog fonda u Sarajevu, djelo jednog od najvećih bh. arhitekata 20. vijeka

"101. MEDIJSKA PRIČA O NACIONALNIM SPOMENICIMA U SARAJEVU"

Zgrada nekadašnjeg Penzionog fonda u Sarajevu, djelo jednog od najvećih bh. arhitekata 20. vijeka

21.03.2018 - 13:04
Ostalo

Historijska građevina - Zgrada nekadašnjeg Penzionog fonda u Sarajevu koja se nalazi na uglu ulica Maršala Tita i Hamze Hume broj 2, nacionalnim spomenikom proglašena je 2008. godine. Ova, danas historijska građevina, izgrađena je kao stambeno-poslovni objekat u vlasništvu Penzionog fonda, dok je projektant građevine bio jedan od pionira moderne u Sarajevu, ujedno i jedan od najvećih bh. arhitekata 20. vijeka, Muhamed Kadić.

Muhamed Kadić važi za jednog od najvećih bh. arhitekata 20. stoljeća. Školovao se u Sarajevu, potom u Pragu na Tehničkom sveučilištu, gdje je završio studije. Pri povratku u glavni grad Bosne i Hercegovine, ostvaruje niz značajnih projekata i prihvata se ozbiljnih zadataka u rješavanju fundamentalnih pitanja urbanizma te uvođenja modernih principa arhitektonskog stvaralaštva.
Kadića tako smatraju jednim od najznačajnijih bh. arhitekata, graditelja sa savremenim idejama u arhitekturi. Dobitnik je brojnih nagrada i priznanja, među kojima su najznačajnije nagrada ZAVNOBiH-a 1982. godine, Šestoaprilska nagrada Grada Sarajeva te nagrada "27. juli" 1978. 

Foto: Muhamed Kadić

Godine 1940. bio je raspisan arhitektonski konkurs za objekat Penzionog fonda, kada je Muhamed Kadić osvojio prvu nagradu i dobio pravo na realizaciju projekta. Upravo te godine braća Reuf i Muhamed Kadić osnivaju svoj samostalni projektantski studio u Sarajevu, pa zajedno učestvuju u razradi projekta. Rezultat je jedan od najznačajnijih objekata moderne koji je rađen neposredno pred II svjetski rat i tokom samog rata u Sarajevu. Ovaj studio je ostao aktivan do 1942. godine. Iste godine atelje braće Kadić je raspušten i oni sele u Dubrovnik. Tada privremeno obustavljaju svoju profesionalnu projektantsku karijeru do kraja II svjetskog rata. Iz tog razloga projektanti nisu učestvovali u završnim izvođačkim radovima koju je vodila firma vlasnika Josipa Zubića, navodi se u elaboratu Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine.

Prema podacima iz dopisa “Mirovinskog zavoda za namještenike u Sarajevu” od 1. oktobra 1942. godine, izgradnja objekta je započela 10. juna 1941. godine. Prethodno je Gradsko poglavarstvo Sarajevo izdalo građevinsku dozvolu za izgradnju objekta, aprila 1941. godine.

Sudeći po dokumentu od 1. oktobra 1942. godine, koji je “Mirovinski zavod za namještenike u Sarajevu” uputio “Tehničkom odjelu u Sarajevu” – Velika župa u Sarajevu, izvođački radovi na objektu su bili u završnoj fazi krajem 1942. godine.

Ne postoje dokumenti koji precizno označavaju datum ili godinu završetka radova i tehničkog prijema, ali je gotovo sigurno da je objekat useljen tokom 1943. godine, s obzirom da su sredstva za završne radove odobrena krajem 1942. godine.

Ovaj projekat je rezultat opšte kulturne klime koja je vladala u tadašnjim arhitektonskim krugovima u Sarajevu, kao i prethodnih arhitektonskih i životnih iskustava ovog projektanta.

Od polovine XX vijeka, pa do danas objekat ne mijenja svoju stambeno-poslovnu funkciju i predstavlja vjerovatno najizražajnije projektantsko ostvarenje arhitekte Muhameda Kadića. 

Ovaj spomenik jedan je od 101. nacionalnog spomenika koji se nalazi na području Sarajeva. Priče o tim spomenicima dio su projekta "101. medijska priča o nacionalnim spomenicima u Sarajevu" kojeg provodi Udruženje "Bosanski stećak" s ciljem promocije kulturno-historijskog nasljeđa Bosne i Hercegovine.

Projekat podržava:

BNN.BA